Fill the Museum with your Voice
Και τώρα πια ήρθ’ η στιγμή
Θεά Αφροδίτη, να μιλήσουμε
Σαν ίσος προς ίσον. Θέλω να πω
Σαν άγαλμα προς άγαλμα’
Κική Δημουλά
Ορισμοί
Επί τα Ίχνη
1963
H 18η Μαΐου έχει οριστεί από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) ως η Διεθνής Ημέρα Μουσείων. Κάθε χρόνο γιορτάζεται σε όλο τον κόσμο με πολλές και ποικίλες εκδηλώσεις και κάθε χρόνο είναι αφιερωμένη σε ένα συγκεκριμένο θέμα που αφορά τα μουσεία και το ρόλο τους στη σύγχρονη κοινωνία. Η θεματολογία της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων είναι εναρμονισμένη με τη βασική αρχή του ICOM, δηλαδή ότι τα μουσεία πρέπει να είναι φορείς πολιτιστικών ανταλλαγών για την προώθηση της αμοιβαίας κατανόησης, την ενίσχυση της μάθησης, για την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ ανθρώπων. Το φετινό θέμα της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων, με τίτλο Μουσεία για την Ισότητα, Πολυμορφία και Κοινωνική Συνοχή, έχει ως κεντρικό άξονα το ρόλο των μουσείων ως σημεία σύνδεσης των ανθρώπων.
Τα τελευταία χρόνια το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου γιορτάζει με λαμπρότητα, κάθε χρόνο στις 18 Μαΐου, μια από τις πιο σημαντικές γιορτές γι’ αυτό: τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων. Oι εορτασμοί συμπεριλάμβαναν ειδικά φτιαγμένες, με έμπνευση τα Μουσεία του Πολιτιστικού, μουσικές ή μουσικοθεατρικές παραστάσεις από Κύπριους δημιουργούς, και τιμήθηκαν με την αθρόα συμμετοχή του κοινού. Φέτος τα Μουσεία και οι εκθέσεις του Πολιτιστικού, όπως τα Μουσεία και οι εκθέσεις σε όλο τον κόσμο παραμένουν κλειστά. Και, εκ των πραγμάτων, η Ημέρα Μουσείων 2020 σε όλο τον κόσμο θα είναι βουβή. Πώς θα μπορούσαμε όμως να γιορτάσουμε την αγάπη μας για τα Μουσεία και την ιδέα πίσω από το Μουσείο, όχι μόνο το δικό μας αλλά το κάθε Μουσείο, στη σιωπή; Ήταν αδύνατο.
Με την ευκαιρία, λοιπόν, των εορτασμών για την Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου σε συνεργασία με τον πολιτιστικό οργανισμό ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑ, σε μια χρονιά διαφορετική από τις άλλες λόγω της πανδημίας με τα μουσεία ανά το παγκόσμιο κλειστά, σας προσκαλούν να λάβετε μέρος στη διαδικτυακή δράση «Fill the Museum with your Voice», που θα αρχίσει στις 18 και διαρκέσει μέχρι το τέλος Μαΐου 2020. Γράψτε το δικό σας ποίημα ή πεζό κείμενο για ένα από τα αντικείμενα του Μουσείου μας και στείλε μας το μέχρι τις 28 Μαΐου. Τα έργα σας θα παραλαμβάνονται, εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής, στο info@cultural.bankofcyprus.com, ή με μήνυμα στη σελίδα του Πολιτιστικού στο Facebook.
Eπισκεφθείτε το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου (προς το παρόν διαδικτυακά – https://www.boccf.org/museums-and-collections/ ), περιηγηθείτε στα μουσεία και τις περιοδικές εκθέσεις, δείτε τα έργα τέχνης που κοσμούν τους χώρους του. Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου διαφυλάσσει πέντε Κυπρολογικές συλλογές και διαχειρίζεται δυο μουσεία, που βρίσκονται κάτω από την ίδια στέγη: το Μουσείο Κυπριακής Νομισματοκοπίας και το Αρχαιολογικό Μουσείο Γεωργίου και Νεφέλης Τσιάπρα Πιερίδη (δωρεά Κλειούς και Σόλωνα Τριανταφυλλίδη).
Επιλέξτε ένα αντικείμενο, μια χρονική περίοδο, έναν χάρτη, ή οτιδήποτε σας εμπνεύσει και γράψτε ένα ποίημα (όχι μεγαλύτερο από 40 στίχους) ή ένα κείμενο (μέχρι 400 λέξεις).
Σε μια χρονιά στην οποία, με τρόπο περίεργο, γίναμε και εμείς αγάλματα, εγκλωβισμένα στις δικές μας προθήκες, νιώθουμε περισσότερο από άλλες χρονιές την ανάγκη για συλλογικές φωνές, για επικοινωνία, για ανταλλαγή συναισθημάτων. Φέτος περισσότερο από ποτέ, η φωνή μας μπορεί και πρέπει να ζωντανέψει τα άδεια Μουσεία μας. Γιατί τα Μουσεία μπορούν να σπάσουν και την πιο εκκωφαντική σιωπή με τις αιώνιες, διαπεραστικά αληθινές και ανθρώπινες ιστορίες τους. Χωρίς ποτέ να προκαλέσουν αχρείαστη βαβούρα. Χωρίς «fake news». Και μπορούν να φέρουν στην επιφάνεια πολλά απλά αλλά ταυτόχρονα βασικά πράγματα: τα Μουσεία παρουσιάζουν την ανθρώπινη φύση μας και την κοινή μας Μοίρα με τρόπο λιτό και ουσιαστικό, εξού και ο θεραπευτικός, ανακουφιστικός ρόλος τους. Φέτος, ας ακολουθήσουμε τη συμβουλή της Κικής Δημουλά (αιωνία της η μνήμη) και ας μιλήσουμε επιτέλους σαν ίσος προς ίσον με τα αγάλματά μας και τους προγόνους μας πολλών αιώνων. Σαν άγαλμα προς άγαλμα. Ή σαν πηλός προς πηλόν.
Συνδιοργάνωση:
- Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου
- Πολιτιστικός Οργανισμός ΙΔΕΟΓΡΑΜΜΑ
Για περισσότερες πληροφορίες στο 22128175.
Πήλινο ειδώλιο γυμνής γυναικείας καθιστής μορφής δακτυλιόσχημου ρυθμού
χ.χ.
(ΠΙΤΚ 48)
Terracotta of base-ring ware of a nude female figure
Undated
(BOCCF 48)
Hand On My Heart
Hand on my heart, I am your bird girl,
made of this soil, speaking with a tongue you can’t understand,
writing you poems you cannot read.
You have bathed me in blood whilst calling yourself my lover
mad Tammuz, a crass, handsome Samson,
called me Inanna then, that night, passed yourself off as a shepherd
whispered Ishtar, shh shh ay ay shh ehhhh,
a hot heavy man heaving your body like a weapon against me.
You have called me your goddess, your mother, your whore.
You used to call me all the time, called me Astarte, Afraditi, Nemesis of Kypria.
Stolen sweetness in my moonlit bed, a bird of love in my breast,
and then in the morning, with a stranger’s gaze
you put on your armour and betrayed me,
demolished my holy places, then buried me.
ὀτοτοτοτοι̑ ὀτοτοτοτοι̑ Cassandra called to me, across the sea,
when they enslaved her and took her to Mycenae.
You build luxury skyscrapers over my temple at Amathus,
holiday villas over my Kition, military encampments on my Salamis,
motorways scarring my Tamassus.
You don’t even know my name, your own history,
though the ziziros do, mad Tammuz, my lover, my killer.
My arm is broken, my beak is chipped,
but we are many us-barbarian goddess, war booty, deposed queens,
scattered across the world in air conditioned museums.
Hand on my heart, I am your bird girl made of this soil,
speaking with a tongue you can’t understand,
writing you poems you cannot read.
ὀτοτοτοτοι̑ ὀτοτοτοτοι̑
You don’t even remember my name, your own history,
though the ziziros do, mad Tammuz, my lover, my killer.
ALEV ADIL
Δεξί χέρι ασβεστολιθικού αγάλματος φυσικού μεγέθους που κρατά μεσόμφαλη φιάλη
χ.χ.
(ΠΙΤΚ 290)
The right hand of a life-size limestone statue, holding a mesomphalos phiale.
Undated
(BOCCF 290)
Hand with Phiale
Things I’ve lost; the softness
in the corners of my mouth,
my brow’s crease.
Divorced from my tongue,
I’ve become pure gesture,
every border fractured.
You decide my aspect –
phiale tilted towards, or away,
it hardly matters –
my libation’s frozen beyond
the work of spirit-levels.
There is nothing left to bless.
Imagine me, dumb
among the wreckage,
clasping my useless bowl.
Imagine me, fish-pale,
sunk in waves.
But maybe sunlight
through water
could draw a whisper from me –
some long-muted intent.
Maybe, to the deaf,
my severed hand sings.
JESSICA TRAYNOR
Ασβεστολιθικό αγαλματίδιο: υπηρέτης του ναού καθισμένος σε σχεδόν τετράγωνη πλίνθο σε τυπική στάση.
4ος αιώνας π.Χ. (;)
(ΠΙΤΚ 274)
Limestone statuette of a temple-boy seated on a roughly rectangular plinth in typical pose.
4th century B.C. (?)
(BOCCF 274)
Στο μεσοπάτωμα
Ήθελα μια λυράρισσα
να στέκει σ’ όλες τις προθήκες
μαζί με δυο ερωτιδείς
όπως αυτούς στην ελληνιστική προθήκη
Ένα δούλο με το πέος χαλαρωμένο
να απολαμβάνει τη ζωή
χωρίς επίθετα και διευκρινίσεις
Μήπως βιώνω
μια μετά θάνατον ζωή;
Μπορεί.
Όμως σε τι χρειάζονται
οι διαχωρισμοί
Η ευταξία στην τοποθέτηση
μέσα στην προθήκη
Που πήγαν τα περάσματα;
Το σίγουρο είναι
πως το πέρασμα
από την χρηστικότητά
στη διακόσμηση
κρύβει μια βαναυσότητα
Καμιά ανασκαφή
δεν μπορεί να το επισκιάσει.
Στο μεσοπάτωμα
όπου στεγάζει η τράπεζα
μια γεύση από αρχαίο κόσμο
επιβεβαίωσα
πως οι πρόγονοι
ήταν καλοί εμπόροι
κι αυθόρμητα σιγοτραγούδησα
«Για πράττε για μετάπραττε
για που την Κύπρο φύε »
Vakis Loizides
Κούπα. Εγχάρακτη με καφεκίτρινο και πράσινο χρώμα.
14ος αιώνας
(ΠΙΤΚ 333)
Bowl. Brown and green sgraffito ware.
14th century
(BOCCF 333)
Στιγμή
Ο αέρας δε χωρούσε να περάσει ανάμεσα
(Τίτος Πατρίκιος)
Τα τζιτζίκια θα γεμίζουν με τη φλυαρία τους
τις αμυχές του καλοκαιριού.
Πυροκίτρινα φύλλα θα απαλύνουν τις εκδορές της ημέρας
καθώς ολοένα θα γέρνει νωρίτερα.
Έπειτα σύννεφα, το βασίλειο των αστραπών, ο ουρανός απόμακρος,
η μοναξιά των ερωτημάτων.
Ξανά θα φουντώνουν τα δέντρα
λευκά μπουμπουκάκια και τρελοχελίδονα
να αναπτερώνουν τις ψευδαισθήσεις.
Η γη κινείται κυκλικά.
Ο άνθρωπος όμως ευθεία
και κανέναν δεν αφορούν οι ενδιάμεσες στάσεις του
σε σταθμούς με πατώματα που τα φτύνουν οι περαστικοί
ή εκεί όπου τα χρώματα ξεχύνονται ευλαβικά από τους φεγγίτες.
Μικρά κύματα, μεγάλα,
νερό που γλιστρά.
Μόνο η θάλασσα να μην τελειώνει.
Μόνο η θάλασσα
και εκείνη η στιγμή
που θριάμβευσε επί ολόκληρου του χρόνου
θρυμματίζοντας τις παραστάσεις του
καταλύοντας τα όριά του
υπερβαίνοντας τη ματαιότητα:
Του μαζί –
του απόλυτα συγχρονισμένου εδώ.
Κι αν σου μιλώ τώρα με ποίηση
είναι επειδή οι στιγμές
που δεν έγιναν ιστορία
αλλιώς δεν συλλαβίζονται.
ΝAσια Διονυσίου
