Το καλοκαίρι, που η περίοδος ανθοφορίας έχει πια τελειώσει, οι ανοιξιάτικες αλλεργίες που οφείλονται κυρίως στην μεγάλη ανθοφορία υποχωρούν και όσοι ταλαιπωρούνται από αυτές μπορούν πλέον να πάρουν μια… βαθιά ανάσα. Παρόλα αυτά, υπάρχουν αλλεργικά νοσήματα που δείχνουν την προτίμησή τους στους θερινούς μήνες. Πριν ασχοληθούμε όμως με τις αλλεργίες που προτιμούν να παραθερίζουν μαζί μας, θα ήταν χρήσιμο να εξηγήσουμε τι σημαίνει αλλεργία.
Αλλεργία, λοιπόν, είναι η έντονη αντίδραση του οργανισμού τοπική ή συστηματική, η οποία εκδηλώνεται σε λίγα άτομα, όταν εκείνα έλθουν σε επαφή με κάποιο παράγοντα, ο οποίος σε κάποιους άλλους δεν προκαλεί απολύτως κανένα πρόβλημα! Οι παράγοντες αυτοί ονομάζονται αλλεργιογόνα και μπορεί να είναι ουσίες ή άλλοι παράγοντες όπως το κρύο, η ζέστη ή ακόμη και ψυχογενείς!
Τα πιο συνηθισμένα αλλεργιογόνα στη χώρα μας είναι τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, η γύρη της ελιάς, τα οικόσιτα ζώα συνηθέστερα οι γάτες και οι σκύλοι, το δηλητήριο της μέλισσας και των σφηκών αλλά και άλλων εντόμων ή ερπετών , κάποια φάρμακα, ξηροί καρποί, τα θαλασσινά, τα αυγά και οι φράουλες. Αντικείμενό μας όμως εδώ, θα αποτελέσουν οι εποχιακές αλλεργίες και πιο συγκεκριμένα αυτές του καλοκαιριού όπως οι αλλεργικές φωτοδερματοπάθειες, οι αλλεργίες που οφείλονται σε νυγμούς εντόμων, η κνίδωση λόγω ψύχους από την επαφή μας με τη θάλασσα, η ηλιακή κνίδωση, καθώς και οι αλλεργίες σε τροφές που καταναλώνονται το καλοκαίρι.
Οι χιλιάδες αλλεργιογόνες ουσίες της φύσης δε δρουν σε όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Συνεπώς, δεν προκαλούν σε όλους αλλεργίες. Τα δε συμπτώματα πραγματικά ποικίλουν από απλές τοπικές αντιδράσεις ενοχλητικές μεν σχετικά δε αθώες και εύκολα αντιμετωπίσιμες, όπως ο τοπικός πόνος, ο κνησμός, εξάνθημα, η ερυθρότητα και το οίδημα, ή πιο γενικευμένες και θορυβώδεις όπως το διάχυτο εξάνθημα σε ολόκληρο το σώμα, ευρείας κλίμακας οίδημα, αλλά και συστηματικές αντιδράσεις πιο σοβαρές όπως ταχυκαρδία, δύσπνοια, δυσφορία.
Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί και η σοβαρότερη αλλεργική εκδήλωση η οποία χαρακτηρίζεται από σημεία shock, πτώση πίεσης και απώλεια συνείδησης του ασθενούς και δεν είναι άλλη από το αλλεργικό shock!. H εμφάνιση αυτής της αλλεργικής αντίδρασης όμως, συναντάται εξαιρετικά σπάνια, είναι άκρως επείγουσα κατάσταση, απειλητική για τη ζωή και απαιτεί ταχύτατη και εξειδικευμένη ιατρική συνδρομή εντός ολίγων λεπτών.
Ως όρος , ωστόσο, το αλλεργικό shock, χρησιμοποιείται συχνά, προφανώς τελείως λανθασμένα και προκειμένου να περιγραφούν αλλεργικές δυσάρεστες αντιδράσεις, οι οποίες όμως πέραν της ταλαιπωρίας, ίσως και του φόβου που αυτές προκάλεσαν, ουδεμία επικινδυνότητα είχαν!!
Αναφορικά λοιπόν με τις αλλεργίες που συχνά μας συνοδεύουν το καλοκαίρι θα πρέπει συνοπτικά να έχουμε υπ όψιν μας τα εξής:
Τροφικές αλλεργίες.
Διάφορες τροφές που μπορούν να χαρακτηριστούν ως «υπεύθυνες» για την εμφάνιση τροφικής αλλεργίας στον άνθρωπο. Το καλοκαίρι τέτοιου είδους τροφές, είναι κυρίως τα θαλασσινά, όπως είναι τα ψάρια, οι γαρίδες, τα οστρακοειδή κ.α. αλλά και κάποια φρούτα, όπως είναι η φράουλα, το σταφύλι, το σύκο, το ροδάκινο. Τροφική αλλεργία μπορεί να προκαλέσει στο άτομο, από απλή φαγούρα στο στόμα και τα χείλη, αλλά σε έντονες περιπτώσεις και αλλεργικό shock.
Αλλεργία από νυγμούς εντόμων
Αν η μέλισσα ή η σφήκα, τσιμπήσει ένα άτομο προκαλούν στο σημείο του τσιμπήματος μία ερυθρότητα και πόνο. Και άλλα έντομα όμως μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένες αλλεργικές αντιδράσεις το καλοκαίρι όπως τα κουνούπια, οι αράχνες, οι σαρανταποδαρούσες και οι σκορπιοί. Πόνος, έντονος κνησμός, ερυθρότητα και οίδημα συνηθέστερα τοπικά στο σημείο του τσιμπήματος αλλά εκτεταμένα και σε κάποιες περιπτώσεις αποτελούν τις συνηθέστερες εκδηλώσεις. Δεν αποκλείεται όμως οι σημειολογία να είναι πιο εκτεταμένη και σπάνια σοβαρή. Μια σοβαρή αλλεργική εκδήλωση, είναι δυνατόν να εμφανιστεί, εξάλλου ώρες αργότερα. Η άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, είναι άκρως απαραίτητη σε κάθε περίπτωση, έστω κι αν αυτή φαινομενικώς είναι απλή και “αθώα”!
Ηλιακή κνίδωση.
Η αλλεργία αυτή μπορεί να εμφανιστεί στον άνθρωπο που έχει εκτεθεί στον ήλιο, προκαλώντας έντονο κνησμό στα σημεία του σώματος που έχουν εκτεθεί. Τα αλλεργικά εξανθήματα αυτής της μορφής αλλεργίας, εμφανίζονται σύντομα δηλαδή σε διάστημα λιγότερο της μίας ώρας και συνήθως υποχωρούν μετά από λίγες ώρες. Διαφορετική κατάσταση όμως είναι η φωτοαλλεργία, που εκδηλώνεται μεν με ανάλογα συμπτώματα αλλά προκύπτει δε εξαιτίας της λήψης συγκεκριμένων φαρμάκων (π.χ. αντισυλληπτικών, ορισμένων αντιφλεγμονωδών, κάποιων αντιβιοτικών) που δημιουργούν ευαισθησία στον ήλιο και προκαλούν μια δερματική εικόνα που μοιάζει με την ηλιακή κνίδωση.
Αλλεργικές δερματίτιδες.
Αυτές είναι αλλεργίες, που μπορεί να προκληθούν είτε από την χρήση απλών καλλυντικών και αντηλιακών κρεμών. Σε ευαίσθητα άτομα, αλλεργικές δερματίτιδες μπορούν να προκαλέσουν ακόμα και τα καλοκαιρινά tattoo. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, ενδείκνυται η χρήση τοπικών κορτικοειδών.
Aλλεργία από τη ζέστη.
Πρόκειται για μορφή κνίδωσης – αλλεργικής αντίδρασης, η οποία εκδηλώνεται εξαιτίας της έκθεσης στη ζέστη, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, μια ζεστή μέρα του καλοκαιριού, αλλά, αντίστοιχα, και το χειμώνα εξαιτίας της παραμονής μας σε έναν πολύ καλά θερμαινόμενο εσωτερικό χώρο.
Aλλεργία στο ψύχος.
Ίσως φαίνεται περίεργο ότι η αλλεργία στο κρύο έχει έξαρση το καλοκαίρι, μη βιαστείτε όμως να σκεφτείτε ότι πρόκειται για …λάθος. H αλλεργία στο κρύο προκύπτει κατά κανόνα μετά το μπάνιο σε κρύα θάλασσα (κυρίως με τα πρώτα μπάνια του καλοκαιριού, όπου δεν έχουμε ακόμα συνηθίσει το κρύο νερό και οι θάλασσες δεν έχουν ακόμα ζεσταθεί). Πρόκειται, βέβαια, για μία αλλεργία που υπάρχει και το χειμώνα, αλλά καθώς το μεγαλύτερο μέρος του σώματός μας είναι καλυμμένο με ρούχα (και άρα προστατεύεται από το κρύο), εκδηλώνεται σπανίως και εμφανίζει ήπια συμπτώματα.
Οι πιο πάνω περιπτώσεις αλλεργίας είναι οι συνηθέστερες, όχι όμως και οι μόνες που μπορούν να μας ταλαιπωρήσουν το καλοκαίρι! Συνοπτικά πρέπει να έχουμε υπ όψιν μας ότι η πρόληψη είναι η πρώτη μας μέριμνα, ειδικά αν είμαστε αλλεργικά άτομα, αποφεύγοντας τις …κακοτοπιές. Όσοι γνωρίζουμε ότι έχουμε αλλεργική προδιάθεση, καλό είναι να έχουμε πάντα μαζί μας, προγεμισμένες απλούστατες στη χρήση ενέσεις αδρεναλίνης, τις οποίες πολύ εύκολα μπορούμε να προμηθευτούμε από το φαρμακείο.
Εάν όμως παρ ελπίδα εμφανιστεί κάποια αλλεργική αντίδραση, πανικός δεν χρειάζεται, αφού στις περισσότερες των περιπτώσεων αυτές διαδράμουν ήπια, υποχωρούν σύντομα και σπανιότατα είναι σοβαρές, ακόμη δε πιο σπάνια απειλητικές για τη ζωή μας! Η εφαρμογή απλών αντισταμινικών αλοιφών, η λήψη από το στόμα δισκίων αντισταμινικών ή και κορτιζόνης, πάντα μετά από ιατρική συμβουλή – οδηγίες, είναι συνήθως αρκετή, για να αντιμετωπίσουμε τις περισσότερες αλλεργικές εκδηλώσεις αποτελεσματικά.
Αν πάλι δούμε ότι κάτι μας προβληματίζει, απευθυνόμαστε έγκαιρα στην πλησιέστερη ιατρική υπηρεσία ζητώντας βοήθεια, συμβουλές ή και φαρμακευτική αγωγή. Παραμένουμε, ωστόσο, σε ετοιμότητα, παρακολουθώντας με ηρεμία σε κάθε περίπτωση την κατάστασή μας, έχοντας κατά νου, ότι μια σοβαρή επιπλοκή είναι δυνατόν να εμφανιστεί ώρες ή ακόμη και μερικές ημέρες μετά! Οποιαδήποτε δυσκολία στην αναπνοή, δυσφορία, ταχυκαρδία ή ζάλη, είναι μερικά από τα συμπτώματα τα οποία θα πρέπει να μας οδηγήσουν άμεσα στο κοντινότερο οργανωμένο ιατρικό τμήμα της περιοχής!
Ευάγγελος Ν. Ψωμάς
Στρατιωτικός Ιατρός – Ειδικός Παθολόγος
Επιμελητής Α Παθολογικής Κλινικής 424 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης.
Πηγή: manoules.gr
