Πρωτοχρονιάτικα Κάλαντα από όλα τα μέρη της Ελλάδας

Μουσικολογία: μόνιμη στήλη. Γράφει ο αρχισυντάκτης του music.net.cy και melodia.com.cy Μάριος Παπασάββας...
 

 

Τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς τραγουδιούνται με τρόπο μοναδικό σε κάθε περιοχή της Ελλάδας και φέρνουν τον νέο χρόνο με τον πιο όμορφο, μουσικό τρόπο...

 

Τα κάλαντα είναι παραδοσιακά, εγκωμιαστικά τραγούδια που αναγγέλλουν την άφιξη μεγάλων χριστιανικών γιορτών (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφανίων, Λαζάρου κλπ) και προέρχονται από τις Βυζαντινές Καλένδες. Στους Βυζαντινούς χρόνους, η εκκλησία απέτρεπε το έθιμο αυτό αφού είχε τις ρίζες του στις Ρωμαϊκές Καλένδες, αλλά με τα χρόνια η χρήση των ασμάτων αυτών προσαρμόστηκε στις χριστιανικές αξίες και έτσι παραμένει μέχρι σήμερα.

 

Η δομή του κειμένου των στίχων αποτελείται από τον χαιρετισμό στην αρχή, ακολουθεί η αναγγελία της μεγάλης γιορτής και καταλήγει σε ευχές για το σπίτι και την οικογένεια.

 

Είναι αξιοσημείωτος ο αριθμός των παραλλαγών που έχουν δημιουργηθεί με την πάροδο του χρόνου στις διάφορες περιοχές του ελλαδικού χώρου. Έχουν καταγραφεί περισσότερες από 30 παραλλαγές ενώ κάθε μία από αυτές είναι προσαρμοσμένη στα τοπικά ακούσματα ενώ οι διαφοροποιήσεις παρατηρούνται κυρίως στην ενορχήστρωση, τα ρυθμικά μοτίβα και τα χαρακτηριστικά της διαλέκτου στους στίχους.

 

Τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς αναγγέλλουν την μεγάλη γιορτή του Αγίου Βασιλείου. Ακούστε κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα από διάφορες περιοχές της Ελλάδας και παρατηρήστε τις προσαρμογές που γίνονται με βάση τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της τοπικής μουσικής.