Με αφετηρία τη ζωγραφική και με μια ιδιαίτερη ματιά απέναντι στην τέχνη και τη ζωή, η εικαστικός και ζωγράφος Δήμητρα Νικοδήμου μιλά για την πορεία της, τις επιρροές της, τη σχέση της με την Κύπρο και όσα συνεχίζουν να τροφοδοτούν τη δημιουργική της αναζήτηση.
Από τα πρώτα σας βήματα μέχρι σήμερα, τι ήταν αυτό που σας έκανε να συνεχίσετε να επιλέγετε τη ζωγραφική; Τι βρίσκετε σε αυτήν που δεν έχετε βρει σε κάτι άλλο;
Όπως αναλύεται και αποκαλύπτεται η ίδια σαν λέξη , “περί-γράφει” τη ζωή . Επιλέγοντας να αποτυπώνω μέσω αυτής ένα είδος γραφής της ίδιας της ζωής , με προτρέπει να εκφράζομαι κάπως μυστικά .. Άλλωστε , όσο πιο μυστικός είναι ο κώδικας της ομορφιάς , τόσο πιο βαθύς γίνεται . Το να καταφέρεις να φτάσεις στην απεικόνιση που αναζητάς είναι λυτρωτικό . Πολλές φορές σε οδηγεί και χαράζει η ίδια μαζί σου αναπαραστάσεις από τις οποίες θέλεις να ξεφύγεις . Την επιλέγω πρωτίστως όταν το συναίσθημα είναι τόσο καθαρό ,που ανυπομονεί να εμφανιστεί και να αποτυπωθεί .
Η συγγενική σας σχέση με την Ελένη Νικοδήμου δημιούργησε ποτέ μια “πίεση” γύρω από τη δική σας καλλιτεχνική πορεία; Πώς βιώσατε αυτή τη σχέση ανάμεσα στην οικογενειακή κληρονομιά και στη δική σας προσωπική ταυτότητα ως καλλιτέχνης;»
Το να έχεις , είχες θεία την Ελένη Νικοδήμου ήταν ευλογία και ομολογώ λίγη πίεση . Ήθελα να μάθω περισσότερα από εκείνη , αλλά δεν πρόλαβα . Δεν έτυχε.. Θεωρώ πως ως άτομο έκανε τουλάχιστον όσα μπορούσε , και ατομικά πέτυχε σπουδαία πράγματα . Όσοι την γνώρισαν , έστω και για λίγο , μπορούν να το αντιληφθούν . Το να περιμένει κάποιος να την “φτάσω” ή να την “ ξεπεράσω” θεωρώ ότι αδικεί και τις δύο μας , παράλληλα . Το να μεγαλώνω προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσω τα έργα της ομολογώ ότι ακόμα με καθηλώνουν .Ταυτόχρονα θυμάμαι τον πατέρα μου να ζωγραφίζει τοπία και νεκρές φύσεις . Η αντίθεση αυτή ήταν κάτι τόσο αλλιώτικο και μοναδικό σαν συναίσθημα , ταυτόχρονα , που ακόμα δεν βρίσκω την σωστή λέξη που μπορεί να περιγράψει την κατάσταση που δημιουργήθηκε . Ίσως αυτό διαμόρφωσε ένα κομμάτι του τι είμαι σήμερα . Και οι δύο τους τόσο δυναμικοί στα μάτια μου . Το ασυνείδητο μου με οδήγησε στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό σαν να ήταν γραμμένος μέσα μου , παρότι οι άλλες μορφές τέχνης που με συμπληρώνουν κάποιες φορές υπερνικούν . Το να είμαι μια συνέχεια όλου αυτού είναι τιμή μου , ενώ να είμαι ένα κομμάτι που θα συνεισφέρει ,το θεωρώ σαν ένα μαγικό καθήκον .
Στο έργο σας «Τα σημάδια των δύο πλευρών» ο ίδιος ο τίτλος δημιουργεί ερωτήματα. Πώς γεννήθηκε το έργο και τι αντιπροσωπεύουν για εσάς αυτές οι «δύο πλευρές»;
Χαίρομαι που δημιουργώ ερωτήματα . Το μόνο που θα ΄θέλα να πω είναι ότι φέρει τον τόπο και τον χρόνο μέσα του . Έχει την μεταφορική και κυριολεκτική έννοια ταυτόχρονα . Σχεδόν τα πάντα μπορούν να διαβαστούν από δυο πλευρές . Έτσι και ο συγκεκριμένος . Ακόμα και ο τόπος μας δυστυχώς είναι μοιρασμένος .
Υπάρχει κάποιο θέμα που επιστρέφει ξανά και ξανά στη δουλειά σας, ακόμη κι όταν δεν το επιδιώκετε συνειδητά;
Η εσωτερική μου άβυσσος . Κάποτε αβάσταχτη και άλλοτε ωραία , γαλήνια .
Η εκπομπή «Πες τα στη Μιμή» μάς έδειξε μια διαφορετική πλευρά σας, πέρα από την εικαστική σας δουλειά. Τι σας δίδαξε αυτή η εμπειρία για την επικοινωνία με τους ανθρώπους και για τον ίδιο σας τον εαυτό;
Το “Πες τα στη Μιμή” ήταν ένα σχεδόν απρόσμενο, σύντομο και συνάμα μεγάλο κεφάλαιο. Έδωσα και πήρα. Είδα τι μπορώ να κάνω, τι μου αρέσει και τι όχι . Μπήκα σε έναν χορό που ήθελα να χορέψω, παρότι δεν ήξερα καλά τα βήματα. Η επικοινωνία πήγε σε άλλο επίπεδο μέσω αυτού, όπως και η κατανόηση του τι πραγματικά χρειάζομαι. Θεωρώ ότι θα το ξαναέκανα — κάπως διαφορετικά. Ήταν όμως μια πολύ ενδιαφέρων εργασία .
Ποια θέση έχει η Κύπρος στη δουλειά σας; Υπάρχουν εικόνες, εμπειρίες ή καταστάσεις από τον τόπο μας που επιστρέφουν στη ζωγραφική σας;
Μπορεί να μην είναι το Α και το Ω, αλλά είναι σχεδόν όλα τα υπόλοιπα γράμματα. Είναι ο τόπος μου, που περιλαμβάνει τον χώρο μου. Έχει σημεία ακόμα ανεξερεύνητα. Στην πρώτη μου ατομική έκθεση το 2022, παρουσίασα 35 διαφορετικά εδάφη, χώματα και πετρώματα από διάφορες περιοχές του νησιού μας, με αποτέλεσμα να τον γνωρίζω, όσο περνά ο καιρός, ακόμα καλύτερα. Η ιστορία μας πρέπει να χαίρει εκτίμησης όσον αφορά τις αναφορές και τα γεγονότα. Δυστυχώς, σπουδαία και σημαντικά δεδομένα δεν είναι ευρέως γνωστά. Η σημερινή γενιά δεν γνωρίζει αρκετά . Με σιγουριά όμως, μπορώ να πω ότι είμαι περήφανη που μπορώ να λέγομαι Ελληνοκύπρια. Ασχέτως αν τα σημερινά γεγονότα διχάζουν …
Πού στρέφεται αυτή την περίοδο το καλλιτεχνικό σας ενδιαφέρον και τι ετοιμάζετε για τη συνέχεια;
Η δουλειά μου αντικατοπτρίζει ένα κομμάτι της ζωής μου, παράλληλα με τον τόπο μου. Έτσι και στη μελλοντική μου παρουσίαση, η θεματική θα είναι η Κύπρος σε μια άλλη διάσταση, με έναν πιο βιωματικό σταθμό. Πρόκειται για μια δύσκολη περίοδο, αλλά με απερίγραπτη την έννοια της ανακάλυψης και της εξερεύνησης .
